سالا 2014 ێ ل هه‌مى خوانده‌ڤايێن چاڤدێر پيروز بيت         
Slide Show

هەژدەهەمین ڤیستەڤالا گەلاوێژ دوماهی بكارێن خوە ئینان

Untitled document

ب بەرهەڤبونا  دەهان نڤیسەر و رەوشەنبیرێن كورد و عەرەب و فارس و بیانی، رێ‌ و رەسمێن دوماهی هاتنا هەژدەهەمین ڤیستەڤالا گەلاوێژ ب خواندنا چەند گوتار و بلاڤكرنا دیارییان، هاتنە برێڤە برن. ل ئێڤاریا روژا 25/11/2015 ل هولا تەوار ل سلێمانیێ‌، روژانێن ڤیستەڤالا گەلاوێژ دوماهی ب كار و چالاكیێن خوە ئینان، كو چەندین ڤەكولین و بەرهەمێن ئەدەبی ب چەندین زمانان تێدا دهاتنە پێشكێشكرن و دگەل روژانێن ڤیستەڤالێ‌، پیشانگەهەكا پەرتوكان كو چەندین دەزگەهان ب ناڤ و نیشانێن خوە بەشداری تێدا كربون. دڤان رێ‌ و رەسمان ژی دا، گوتارا هەر ئێك ژ وەزیرێ‌ رەوشەنبیری و گوتارا مەلا بەختیار وەك سەرپەرشتێ‌ ڤیستەڤالێ‌ هاتنە خواندن و چەند 

...درێژاهی

سێ‌ نڤیسەرێن دهوكێ‌ د هەژدەهەمین ڤیستەڤالا گەلاوێژ دا دێ‌ ب بەرهەمێن خوە بەشدار بن

Untitled document

ئامادەكاریێن گێرانا هەژدەهەمین ڤیستەڤالا گەلاوێژ یێن بدوماهی هاتین و لبەرە ل روژێن 20 تا 25/11/2014 ل هولا تەوار ل سلێمانیێ‌ ئەڤ ڤیستەڤالە بهێتە گێران. عبدالرحمن بامەرنی نوینەرێ‌ بنكێ‌ ئەدەبی و روناكبیری و گەلاوێژ ل دهوكێ‌ دیار كر و گوت: ڤیستەڤالا ئەڤ سالە یا گەلاوێژ، دێ‌ لبن دروشمێ‌ (شنگال و كوبانێ‌... سەنگەرێ‌ بەرنگاری و ئاسۆی ئازادی)، دێ‌ كارێن خوە پرێڤە بەت و ئەڤ سالە ژی دێ‌ چەندین مێهڤان ژ وەلاتێن بیانی هێنە داخازكرن، وەك وەلاتێن (ئیتالیا، ئەلمانیا، مسر، تونس، لیبیا، ئیران  و ئەڤە ژبلی پارێزگەهێن عیراقێ‌ و یێن كوردستانێ‌ ژی. سەبارەت، نڤیسەرێن دهوكێ‌ ژی یێن بەشدار، بامەرنی گوت: وەكی هەر سال ل پارێزگەها دهوكێ‌ مە ئاگاداری بو وەرگرتنا بابەتان بو ڤیستەڤالێ‌ راگەهاندبو و خوشبەختانە ژ هەر سێ‌ بواران (شعر، چیروك و ڤەكولین)، چەندین بەرهەم گەهشتنە بەر 

...درێژاهی

رێڤەبەرییا كاروبارێن ئێزدیان: گەنگەشە ل سەر كوردبوونا ئێزدیان ناهێتەكرن

Untitled document

داخویانییا میر تەحسین بەگ میرێ‌ ئێزدیان بو كەنالێ‌ ئەلعەرەبیە، سەبارەت كوردبونا ئێزدییان، مشتومر بدویف خوەرا ئینایە و رێڤەبەرییا گشتییا كاروبارێن ئێزدییان ژی دڤی دەرباەری دا رادگەهینیت: ئێزدی ب نەتەوە كوردن و دیرۆك و مێژۆ لسەر ڤێ چەندێ شاهدن.


...درێژاهی

جەمیل بایك: هیچ رێكەفتنامەیەكێ‌بێی گرەنتیا ئازادكرنا ئوجەلانی دگەل توركیا ئەنجامنادەین

Untitled document

 

دمیانا دیدارەكێ‌ دا بو روژناما چاودێر كو دژمارە 484 یا روژا 15/4/2014ێ‌ دا هاتیە بلاڤكرن، جەمیل بایەك هەڤسەروكێ‌ كەجەكێ‌ دبێژیت: ئەگەرەكا زور هەیە كو كو شنگال درییا لیژنەیەكا عەسكەری ڤە بهێتە ئازادكرن. سەبارەت ئەگەرێن هاریكاریكرنا توركیا بو گروپا تیرورستیا داعش ژی، هەڤسەروكێ‌ كەجەكی گوت: توركیا دڤێت ل روژهەلاتا ناڤین عوسمانیا نوی ئاڤا بكەت و پێشبێخیت و دەستهەلاتا خوە بهێز بێخیت، دا كو بشێت ڤێ‌ دەستهەلاتێ‌ ژی بهێز بێخیت، وەسا دخازیت كو هاریكاریا بەرەی نوسرە بهێتە كرن و دەستهەلاتا وان بلند بكەت و ئەڤرو ل روژهەلاتا ناڤین ژی یا نوینەراتیا سنەیان دكەت بێگومان داعشە، بویە هاریكارییا داعشێ‌ دكەت و دڤێت ئامانجا خوە ل روژهەلاتا ناڤین بدەست ڤە بینیت. 

...درێژاهی

 

میدیا، جه‌ماوه‌ر و ده‌سهه‌ڵات ل سه‌ر هێله‌كا ئاسویی! (ئیسماعیل عه‌لی دۆسكی/ ئینكلته‌ڕا )

Untitled document

 

ئیسماعیل عه‌لی دۆسكی/ ئینكلته‌ڕا

رێزگرتنا وه‌ڵاتێن دیموكراسیخواز ل هه‌ر كوژیه‌كێ جیهانێ، دڤیا ل پێشیێ بو ده‌سهه‌ڵاتا ده‌ربرینا گشتی بیت، ئه‌گه‌ر وان حه‌زا جێئینانا دادوه‌ریێ و بلندكرنا درویشمێن دیموكراسیه‌تێ هه‌بیت. له‌وا ناڤكرنا په‌یڤا دیموكراسی ل پرانیا وه‌ڵاتێن پێشكه‌فتی ژ ڤالاهییه‌كێ نه‌ هاتیه‌، به‌ڵكو رێزگرتنا وان بو ڕایا گشتی ئه‌ڤ ناڤه‌ خه‌ملاندیه‌ و پیروزكریه‌.  بێگومان د رامیاریا ئه‌ڤروكه‌ دا هه‌ڵسه‌نگاندنا یا ئه‌ستیمێتا میدیایێ وه‌كو ناڤدار ب ده‌سهه‌ڵاتا چارێ، ب چ ره‌نگا كێم تر نینه‌ ژ پێكهاته‌یێن دیێن بنه‌ڕه‌تی دحوكمه‌تێدا ژ یاسا دانانێ و جهئینانێ و دادوه‌ریێ، ستوینه‌كا سه‌ره‌كی یه‌ بو راگرتنا ئاڤاهییێ هه‌ر ملله‌ته‌كی و خالا ل سه‌ر پیتان دابه‌شدكه‌ت.

میدیا وه‌كو ئه‌ركه‌ك خاله‌كا پێكڤه‌گرێدانێ یه‌ یان پره‌یه‌كه‌ دنێڤبه‌را جه‌ماوه‌ری و ده‌سهه‌ڵاتێدا و گه‌هاندنا په‌یامێن وان بو ئێكتر. به‌لێ میدیا ژ میدیایێ ژێك جودا یه‌ لدووڤ پره‌نسیپێن دیموكراسیه‌تێ لوی وه‌ڵاتی و سه‌ركه‌تن و پێشكه‌فتنا هه‌ر میدیایه‌كێ ل سه‌ر ئازادیا راگه‌هاندنێ دراوه‌ستیت. هه‌لبه‌ت ئه‌و میدیا یا لدووڤ ئه‌ندازیاریا هه‌ره‌می دكه‌ڤیت، ئانكو ده‌سهه‌ڵات ل كوژیێ بلند، یان هێلا ئه‌ستونی. به‌رپرسێ ده‌سهه‌لاتێ ل خالا سه‌ری و به‌لكو بشێین بێژین میدیا ل خالا نیڤێ و جه‌ماوه‌ر ژی ل خاڵا بنی، ئه‌و میدیایه‌كا دكتاتورییه‌ و دێ په‌یاما خۆیا ئازادیێ ژ ده‌ست ده‌ت. گه‌له‌ك جار پرسیاره‌ك دێته‌ دووباره‌ كرن: بوچی مه‌ میدیایه‌كا ئازاد نینه‌ وه‌كو ئه‌وا ل ئه‌ورۆپا هه‌ی؟ بو به‌رسڤ ل سه‌ر ڤێ پرسیارێ پێدڤی یه‌ ئه‌م پرسیاره‌كا دی ژ خۆ بكه‌ین : بۆچی تا نوكه‌ مه‌ هێشتا  ئێك ده‌زگه‌هێ راگه‌هاندنێ نه‌ ژ روژنامه‌یه‌كێ یان ته‌له‌فزیۆنه‌كێ یان رادیۆیه‌كێ نینه‌ ل ژێر چاڤدێریا رێكخڕاو و كومپانیێن ئه‌هلی بن و هه‌ر ئه‌و بشێن ئیدارا وان ده‌زگه‌هان بكه‌ن و چاڤدێریا بودجه‌ یا رۆژنامه‌ڤانان بده‌ستخوڤه‌ بینن؟ هینگێ بدیتنا من دێ مه‌ میدیایه‌كا لیبرال ل سه‌ر هێله‌كا ئاسوویی نه‌ك ئه‌ستوونی هه‌بیت، ئانكو میدیا و جه‌ماوه‌ر و ده‌سهه‌لات ل سه‌ر ئێك هێل كارێن خۆ ئه‌نجام بده‌ن بو وه‌كهه‌ڤی یان دئه‌ڵقه‌یه‌كا بازنه‌ییدا بجووڵن و ئێك ته‌مامكه‌رێ یێدی بیت، بێی ئێك ل سه‌ر یێدی زاڵ بیت. ل وه‌لاتێ بریتانیا، وه‌ك نموونه‌، ب سه‌دان روژنامه‌ و ئێزگه‌هێن ته‌له‌فزیۆن و رادیووا هه‌نه‌ و پرانیا وان نه‌ ل ژێر چاڤدێریا پارتێن ده‌سهه‌ڵاتێن پارێزگار و لێیبه‌رن، تنێ وه‌كو ئه‌ز پێ ئاگه‌دار پروپاگنده‌یێن پارتێن وان برێكا نامیلكه‌یێن تایبه‌تن یان ئیمێلكرنا په‌یامێن خۆ وه‌كو نامه‌ بو ئه‌ندامێن خو و ئاگه‌داركرنا وان بو پلان و په‌یره‌ و و پرۆگڕامێن خو، هه‌ر وه‌كو ئه‌ز بخو ئه‌ندامه‌ك د لێیبه‌ر دا و ژ نێزیك دزانم چه‌وانیا میكانیزما كارێن وان یێن پرۆپاگنده‌یی بو ئه‌ندامان. لێ ئه‌گه‌ر ئامیرێن راگه‌هاندنێ هه‌می لبن سیبه‌را پارت و حوكمه‌تێ دا بن و ب سه‌رپه‌رشتی و چاڤدێریا وان بن، بێگومان دێ وه‌كو ئامیرێ سینه‌مایێ بن، ده‌مێ خوه‌دانێ سینه‌مایێ لدووڤ دلێ خۆ فیلمه‌كی نماییش دكه‌ت، بێى حه‌ز و ئیرا دا ئۆدیه‌نسی یان جه‌ماوه‌رێ سینه‌مایی بیت.

 ئه‌ڤروكه‌ ل كوردستانێ مه‌رج نینه‌ مه‌ چه‌ند ده‌زگه‌هێن میدیایێ هه‌بن، به‌لێ مه‌رج كوڵیتییا وان ده‌زگه‌هانه‌،  كلیلكا وێ كۆڵیتیێ ژی په‌یداكرنا ئازادیا روژنامه‌ڤانی یه‌ و پاراستانا گیانێ وی یه‌ ژ ده‌وروبه‌رێن دوژمنكار، زێده‌باری بێ نیازی و دلپاقژیا روژنامه‌ڤانان دكارێ خودا و ژێكجوداكرنا كارێن ئیداری ژ یێن رۆژنامه‌ڤانی و نه‌ تێكه‌لكرنا وان د ئێك ده‌زگه‌هدا و دابه‌شكرنا  روژنامه‌ڤانان  بو جهێن پێدڤی و لدووڤ شاره‌زاییا كارێ وان بێنه‌ دامه‌زراندن.

لێ كۆڵیتیا ژ وان ژی فه‌ر تر، پێگیری ب مه‌رج و یاسایێن روژنامه‌ڤانیێ یه‌ و گه‌هاندنا په‌یڤا راست و دورست، چونكه‌ هه‌ر شاشییه‌ك د په‌یڤه‌كێدا دبیت ئاگره‌كێ مه‌زن ل بن پێن هنده‌كان بپه‌قینیت یان مافێن هنده‌كان پێشێل كه‌ت.

دیسا بو كاركرنا روژنامه‌ڤانی ل سه‌ر خه‌ته‌كا ئاسوویی و راست ب ته‌نیشت جه‌ماوه‌ری و به‌رپرسێن ده‌سهه‌ڵات و حوكمه‌تێ، دڤیا ڕاستگۆویی هه‌بیت، چونكه‌ هه‌ر ئه‌وه‌ سونبولا پێشڤه‌برنا میدیایێ چ رادیو، ته‌له‌فزیون یان روژنامه‌ و میسداقیه‌تا وێ میدیایێ به‌رامبه‌ر ئودیه‌نسێ وێ بوهاتر لێ دكه‌ت و پتر دبیته‌ جهێ باوه‌ریێ.  هه‌می كه‌س دكارن ئاڕمێ راستگوویێ بلندكه‌ن، به‌لێ حنێر ئه‌وه‌ ئه‌و راستگویی دێ چه‌ند شێت ئه‌و په‌یڤێن ل پشت په‌ردان ڤه‌شارتی بو جه‌ماوه‌ری به‌رچاڤ كه‌ت و په‌یاما راستیێ بگه‌هینته‌ بینه‌ر و خانده‌ڤا و راستیا بارودوخان ئاشكرا كه‌ت، دا دوور بكه‌ڤیت ژ میدیا تام دكتاتور. ئه‌و راگه‌هاندنا به‌رده‌وام دناڤ له‌پێن به‌رپرسێن ده‌سهه‌ڵاتێ دا بیت، دێ یا كێم جه‌ماوه‌ر و باوه‌ری بیت و دێ تێكستا وێ یا لاواز بیت و هه‌ر ده‌م پرۆگرامێن وێ ژی  د دووباره‌ بن و مه‌ژیێ جه‌ماوه‌رێ خو ژی ڕه‌شكه‌ت. ئه‌ڤه‌ ژی دێ بیته‌ ئه‌و فاكته‌ر كو خه‌لكه‌ك گرنگیێ ب كه‌ناڵ و رۆژنامێن بیانی بده‌ت. هوسا ئه‌و میدیا یا نه‌ ڤه‌كری و به‌رته‌نگ دێ خزمه‌تا هنده‌ك درویشمێن سپێشه‌ڵ كه‌ت و دێ تنێ ب تایتڵ ڤه‌ یا لیبڕال بیت و گوڵێن جه‌ماوه‌ری بده‌ستڤه‌ نائینیت.

لدووڤ جیهانگیریا نووكه‌ و بارودوخێ ئه‌ڤرو تێدا دبورین، پێدڤی یه‌ ل هه‌رێما كوردستانێ لدووڤ په‌یره‌ و پرۆگڕامێن خویێن دیمۆكراسی زانست و روشه‌نبیریا كارێ میدیایێ هێشتا پتر بهێته‌ پێشئینان و به‌رده‌وام ووركشوپێن تایبه‌ت بێنه‌ ڤه‌كرن، ته‌نیشت خاندنا تایبه‌تمه‌ندیا زانستێ راگه‌هاندنێ ل زانكو و خاندنێن بلند و پتر ئازادیێ بده‌نه‌ روژنامه‌ڤانی لدوور چوارچوڤێ یاسا رۆژنامه‌ڤانی. بو پتر خزمه‌تا میدیایێ و ده‌سنیشانكرنا شاشیان ژی، فه‌ره‌ ب نێزیكترین ده‌م لیژنه‌یه‌كا دادگه‌هیا بلند دناڤبه‌را روژنامه‌ڤان و به‌رپرسێن ده‌زگه‌هێن حكومی و میری دا هه‌بیت بو دادگه‌هكرنا لایه‌نێ سه‌رپێچ بره‌نگه‌كێ دادوه‌ر، چ وه‌كو روژنامه‌ڤان یان په‌یامنێر ده‌مێ په‌یامه‌كا شاش به‌لاڤدكه‌ت یان هه‌ر به‌رپرسه‌ك بیت سه‌رپێچی یان خیانه‌ت دكارێ خو دا ئه‌نجامدا بیت، چ گه‌نده‌لی یان هه‌ر ده‌ستدرێژییه‌ك سه‌ر رۆژنامه‌ڤانه‌كی كربیت یان هه‌ر كاره‌كێ دیێ نه‌رێنی دا، هه‌ر لایه‌ك لدووڤ یاسایێ سزایێ خۆ بستینیت بێی جوداكاری. سه‌ركردایه‌تی لهه‌ر وه‌ڵاته‌كێ دیموكراتیك پێدڤی یه‌ بره‌نگه‌كێ راسته‌وخو و بێ تڕس په‌یوه‌ندیێن میدیا و جه‌ماوه‌ری ب هێز بێخیت و ده‌زگه‌هێن میدیایێ بكه‌ته‌ زمان حالێ گه‌لێ خوه‌ و خالێن لاوازێن ده‌زگه‌هێن حوكومی به‌رچاڤ كه‌ت بو خزمه‌تێن گشتی، ب مه‌رجه‌كی كه‌سه‌ك ژ چوارچوڤێ یاسایێ ده‌رنه‌كه‌ڤیت.

بو هێشتا پتر بهێزكرنا باوه‌ریا جه‌ماوه‌ری ب میدیایێ ڤه‌، دڤیا ده‌سهه‌ڵات ب رولێ زانستیكرنا میدیاڤانی ڕابیت، چونكه‌ میدیاڤانه‌كێ خودان باوه‌رنامه‌ و شاره‌زایی رولێ وی كێم تر نابیت ژ نوژداره‌كێ خودان باوه‌رنامه‌ و شاره‌زایی. ئه‌گه‌ر خه‌لكه‌كی باوه‌ری ب شیانێن چاره‌سه‌ریا نوژداره‌كی شاره‌زا هه‌بن، دێ وی خه‌لكی دیسا باوه‌ری ب  میدیاڤانه‌كێ شاره‌زا ژی هه‌بن. چونكه‌ ئه‌گه‌ر نوژدار چاره‌سه‌ریا نه‌خۆشێ خو بكه‌ت ژلایێ جه‌سته‌یی و ده‌روونی ڤه‌، وه‌سا روژنامه‌ڤان ژی چاره‌سه‌ریا جه‌ماوه‌رێ خو دكه‌ت ژلایێ هزری و مروڤایه‌تی ڤه‌.

 

ismaeelali68@yahoo.co.uk 

 

 

 

ی: 794 print this page 2011-05-03 10:16:00
Cavder.com

ڤ ڤێ

 

ی

ǁ

info@cavder.com 2009